[ از صدر اين عبارت ظاهر است كه ذهبى اين تقييد ابو بكر اعين را محض دقت و تشديد وامىنمايد ، و ارشاد مىفرمايد كه آنچه ظاهر شد از محمد بن اسماعيل بخارى امرى خفيف بود از جمله مسائلي كه اختلاف كرده‌اند در آن ائمه ، و اين استخفاف و استضعاف حسب افادات اسلاف سنيه محض اعتساف است ، زيرا كه سابقا دانستي كه ذهلى مذهب بخاري را نهايت شنيع و فظيع دانسته كه لفظيّه را بدتر از جهميه قرار داده . و از عبارت خود ذهبي أعني قوله : ( فأنكر ذلك الامام أحمد و أئمة الحديث الخ ) ظاهر است كه مذهب اين طائفه كه مىگفتند : كلام اللَّه منزل غير مخلوق است ، لكن الفاظ بالقرآن مخلوق است ، و مرادشان از اين لفظشان و اصواتشان به قرآن و كتابتشان براى قرآن بود ، و اين طائفهء حسين كرابيسى و اتباعشان بودند ، منكر و باطل بود كه امام احمد ابن حنبل و ديگر ائمه حديث انكار آن كردند ، و امام احمد بن حنبل مبالغه در عيب و ذمشان فرموده ، و ثابت شده است كه احمد بن حنبل فرموده است : كه لفظيه جهميه‌اند ، و نيز فرموده است : كه كسى كه گفت لفظ من به قرآن مخلوق است پس او جهمى است ، و چون مذهب بخاري و مذهب حسين كرابيسى يكى است ، يعنى بخاري هم قائل است به آنكه لفظ به قرآن مخلوق است كما سبق التصريح به و نقله الذهبي بنفسه في سير النبلاء عن الذهلي . پس بخارى هم نزد امام احمد بن حنبل مورد اين تشنيعات و تغليظات باشد و مبالغه احمد بن حنبل در عيب و ارزاء قائل اين قول بر بخاري